دسته‌بندی کلّی منابع انرژی

منابع انرژی به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

1.1 منابع انرژی تجدیدناپذیر

این منابع در زمان کوتاه قابل جایگزینی نیستند و استفاده بیش از حد از آنها باعث کاهش سریع ذخایر می‌شود.

مهم‌ترین انواع:

• سوخت‌های فسیلی: نفت، گاز طبیعی، زغال‌سنگ


• اورانیوم: استفاده در نیروگاه‌های هسته‌ای

ویژگی‌ها:

• راندمان بالا


• آلودگی زیاد و تولید گازهای گلخانه‌ای


• وابستگی اقتصادی و سیاسی کشورها


• محدودیت منابع و افزایش هزینه در آینده

---

1.2 منابع انرژی تجدیدپذیر

این منابع در طبیعت به طور مداوم تجدید می‌شوند و از نظر محیطی بسیار پاک‌تر هستند.

انواع اصلی:

• انرژی خورشیدی


• باد


• زمین‌گرمایی


• زیست‌توده


• آب (هیدروالکتریک)

ویژگی‌ها:

• پاک و کم‌خطر


• نیازمند تجهیزات اولیه


• وابسته به شرایط جغرافیایی و اقلیمی


• پایدار و اقتصادی در بلندمدت

---

2. انرژی خورشیدی

در درس تنظیم شرایط محیطی، انرژی خورشیدی مهم‌ترین بخش است.

انواع استفاده:

2.1 سامانه‌های غیرفعال (Passive)

بدون تجهیزات مکانیکی و صرفاً با طراحی معماری قابل استفاده‌اند، مثل:

• جهت‌گیری مناسب ساختمان


• سایه‌بان‌ها


• دیوار ترمومس


• گلخانه خورشیدی


• نورگیرها

2.2 سامانه‌های فعال (Active)

نیازمند تجهیزات هستند:

• کلکتورهای خورشیدی آب گرم


• پنل‌های فتوولتائیک تولید برق


• سیستم‌های هیبرید

---

3. انرژی باد

برای مناطق بادخیز مناسب است.

کاربردها:

• تولید برق با توربین


• تهویه طبیعی (بادگیرهای سنتی ایران نمونه عالی هستند)

وابستگی:

• سرعت و جهت باد


• نوع سایت

---

4. انرژی زمین‌گرمایی (ژئوترمال)

از گرمای زیر سطح زمین استفاده می‌شود.

کاربردهای معماری:

• سیستم‌های گرمایش و سرمایش زمین‌گرمایی (GHP)


• آب گرم

مزایا:

• پایدار


• انتشار آلاینده بسیار کم

---

5. انرژی زیست‌توده

از مواد آلی مثل چوب، پسماندهای کشاورزی یا بیوگاز تولید می‌شود.

مزایا:

• جایگزین خوبی برای گرمایش


• قابل تولید در مقیاس کوچک و روستایی

---

6. انرژی آبی (هیدروالکتریک)

استفاده از جریان آب برای تولید برق.

محدودیت:

مناسب برای مکان‌هایی با رودخانه و سد.